loader image

سینما زدایی

سینما زدایی

شکی نیست که فراموشی امری است اجتناب ناپذیر و حتی ضروری، زیرا خاطره‌ای که قابلیت فراموش کردن را نداشته‌باشد، خاطره‌ای است که توان بازگو‌کردن رویدادها را ندارد.

— پل ریکور

۲۰ اسفند ۱۴۰۳

سینما، امر ناممکن

در مواجهه نخست، عنوان شاید اغراق آمیز باشد به ویژه اگر در لحظه اکنون و در نسبت با سازوبرگ‌های ایدیولوژیک موجود آن را ارزیابی کنیم،  در نهایت اعمال محدودیت‌ها در کم و کیف آثار به ذهن متبادر شود و نه سینما به مثابه کالبد در حافظه شهری.

شاید با  تمرکز بر لحظه‌ی تامل برانگیز ۲۳ مردادماه ۱۳۵۴ است که ناممکن بودن حضور سینما در حیات شهری و متعاقب آن استمرار سینما سوزی‌ها در بُهبهه انقلاب سال ۱۳۵۷ و همینطور عدم اقبال سالن‌های سینمایی معنادار خواهد‌شد؛ تاریخی که نشان از عزم جمعی برای خرید سینما و تبدیل آن به مسجد دارد۱ ؛ تاریخی که بنا نیست صرفا پایان کار سینما مونت کارلو۲ باشد و به فاصله کوتاهی سینما اسکار۳ ، سینما پاسارگاد۴ ، سینما امپریال۵ و… را هم در برمی‌گیرد تا نشان دهد چگونه در واقعیت هتروپیاها۶ اگر یوتوپیایی۷ باب میل بازنمایی نکنند، تیپا می‌خورند. مهم نیست که ویران و از نو ساخته شوند یا به تغییر کاربری با حفظ کالبد تن بدهند، ولو با نصب یک نئون! هر بار که به آنها رجوع کنیم یادآوری و فراموشی توامان ما را نشانه خواهند گرفت و تداعی می‌شوند. نبَردی که پایان ناپذیر است! تکثر روایت‌ها، تشکیک‌ها، بازخوانی‌ها را ممکن می‌کند؛ روایت‌هایی چنان تغییر کاربری سینما‌ها که در وضعیت کنونی می‌توانند به غیاب آزاردهنده یا حضور آزار دهنده تقسیم شوند و  یا حتی به یادمان‌سازی تقلیل پیدا کنند، بی آنکه متوجه اضطرار کشف امکان‌های بازسازی تمامی خاطره باشد برای مرئی شدن روابطی که منتهی به رخداد شده‌اند اما نافهمیدنی باقی مانده‌اند.

 

 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

  • رجوع کنید به: واخوانی سند از ((دوران))، ماهنامه الکترونیکی تاریخ معاصر ایران، شماره ۳۶، آبان ۱۳۸۷ـ http://dowran.ir/show.php?id=113465945
  • میدان نارمک
  • خیابان آذربایجان شرقی،ضلع شمالی میدان رشدیه.
  • خیابان پیروزی،ایستگاه صددستگاه.
  • خیابان قصرالدشت ،در حد فاصل خیابان های طوس و دامپزشکی.
  • هتروپیاها مکان هایی واقعی هستند که فضای خیالی یوتوپیاها را که مکان واقعی ای ندارند منعکس می کنند .
  • مدینه فاضله، آرمان شهر

 

اسفند ۱۴۰۳

سنگی بر گوری - طه رادمنش

آیدین باقری، در پروژۀ تازۀ خود، سراغ «گورستان» رفته، بدون لفاظی بر سر «آرامستان». چهار گورستانِ انتخابی بدین شرح است: ابن بابویه، امامزاده عبدالله، تخت فولاد، و امامیه. گورستان ابن‌بابویه، شاید مشهورترین گورستان ایران باشد، که در شهرری قرار دارد. از حسین فاطمی و تختی گرفته، تا رجبعلی خیاط و میرزادۀ عشقی و نسیم شمال آنجا آرمیده‌اند. گویی تکثر عقیده و مرام‌های سیاسی فقط در جهان زندگان معنا دارد، و مرگ همه را «یکسان» می‌کند…